PolskiEnglishFrançais
"Od wczesnych lat życia wyrzekłem się jadania mięsa. Przyjdzie czas, gdy ludzie tacy jak ja będą patrzeć na mordercę zwierząt tak samo jak teraz patrzą na mordercę ludzi." — Leonardo da Vinci
Sponsorzy
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Rzeszowie
Lasy Państwowe
Rzeszowskie Zakłady Drobiarskie RES-DROB
Cargill Polska
Polska Spółka Gazownictwa, Oddział w Tarnowie
Współpraca
salford.jpg
Newsletter ORZW

Chcesz wiedzieć o aktualizacjach w ośrodku? Podaj nam swojego maila.







Sarna (Capreolus capreolus)

Sarny które do nas trafiają wymagają natychmiastowej pomocy.  To najczęściej osobniki, które uległy wypadkom komunikacyjnym, zostały pogryzione przez psy lub uszkodziły się usiłując przedostać się przez siatkę lub metalowe ogrodzenie. Zdarzają się także osobniki osłabione i  niedożywione w wyniku inwazji pasożytów wewnętrznych i zewnętrznych.

Pierwsza pomoc:

Gdy widzisz leżącą sarnę, która nie podnosi się przez dłuższy czas lub wokół niej widać krew. Nigdy nie należy się spieszyć z interwencja. Nieprzemyślane ruchy mogą jej tylko zaszkodzić. Zwierzę będzie miało tylko wtedy szanse na przeżycie jeżeli akcja zostanie przeprowadzona powoli i spokojnie. Nie ruszajmy zwierzęcia, nie zakładajmy smyczy lub sznurka na szyje w celu wciągnięcia do samochodu, nie gońmy jej Jeżeli trzeba szybko przenieść zwierze z drogi użyjmy do tego koca lub kawałka folii kładąc zwierze na niej i powoli przenosząc  w stronę pobocza. Jedyne co możemy w tej chwili zrobić to zadzwonić pod nr 112 lub skontaktować się z przedstawicielem gminy. Na miejsce powinna przyjechać osoba doświadczona (najlepiej lekarz weterynarii), która prawdopodobnie poda środek usypiający, aby  stan sarny podczas transportu nie pogorszył się. Stres związany z obecnością człowieka może ją zabić. Jeżeli zwierzę biega, musi być użyta broń pneumatyczna. Ze względu na specyficzną fizjologię tego ssaka, długotrwały wysiłek fizyczny (szczególnie latem) kończy się śmiercią.

Młode sarny pojawiają się w środowisku w maju i czerwcu. Nigdy pochopnie nie zabierajmy ich z terenu gdzie je "znaleźliśmy". Przypadki kiedy matka ginie i zostawia maluchy są naprawdę sporadyczne. Pozostawione w trawie koźlęta są normalnym zjawiskiem. Co mamy zrobić aby  im pomóc, nie skazywać na bardzo prawdopodobna zagładę lub dożywotnie życie w niewoli? Obserwujmy maleństwa z oddalenia nawet przez kilka godzin. Dopiero gdy o zachodzie słońca matka się nie pojawi mamy prawo zastanowić się nad interwencja. Każdego roku oczywiście zdarzają się przypadki zabrania bezcelowego rozdzielenia koźląt od matki. Pamiętajmy, że nawet po 24 h jest szansa że matka zaakceptuje sarniątka. Gdy taka próba się nie powiedzie pozostaje nam rola zastępczej matki. Poradnik jak karmić i wychować takiego oseska już wkrótce.

Czynności przy których powinniśmy uważać aby nie skrzywdzić jeszcze bardziej zwierzęcia:

  • Starajmy się aby podczas każdej interwencji obecny był lekarz weterynarii. W razie potrzeby poda on środek uspokajający lub usypiający. Działanie takie zwiększy o kilkadziesiąt procent szanse na przeżycie zwierzęcia.
  • Nie gońmy za zwierzęciem. Jeżeli jest na tyle mocne, że ucieka, to długotrwały pościg szczególnie w upalny dzień skończy się śmiercią sarny. Podczas ucieczki może także zranić się lub połamać kończyny.
  • Uważajmy przy unieruchamianiu sarny. Zbyt gwałtowne trzymanie i naciąganie kończyn może spowodować ich złamanie lub dalsze urazy. Także zakładanie więzów.
  • Zawsze zakryjmy jej oczy. Oszczędzi to jej stresu jakim jest bliski kontakt z człowiekiem.
  • Podczas transportu uważajmy aby nie przegrzać osobnika.
Leczenie:

Sarnę  musimy umieścić w małym i ciemnym pomieszczeniu z dala od ludzi i zwierząt. Jeżeli nie ma potrzeby wykonania zabiegów ratujących życie, należy bardzo poważnie zastanowić się nad diagnostyką złamań i operacyjnym opatrzeniem ran skóry. W przypadku sarny w ciężkim ogólnym stanie, najpierw stabilizujemy funkcje życiowe, zapewniamy odpowiednia temperaturę otoczenia, podajemy leki uspokajające. Dopiero gdy jest większe prawdopodobieństwo że zwierzę przeżyje zajmujemy się powierzchownymi urazami. W przypadku zwierzęcia w średnim stanie (wierzgające i próbujące wstać) jest możliwe tylko szybkie badanie i drobne  zabiegi. W przypadku dokładniejszego badania wymagana jest narkoza.  Pomieszczenie, w którym sarna będzie przebywać powinno mieć ściany z desek i antypoślizgową podłogę wymoszczoną słoma lub sianem. Jego powierzchnia powinna być mała, aby sarna nie mogła nabrać dużej prędkości i rozbić się na drzwiach lub przeciwległych ścianach. Każde niepotrzebne dźwięki jak ludzkie rozmowy, ujadanie, odgłosy samochodów itp. pogarszają jej komfort psychiczny. W czasie zimnych dni i nocy koniecznie należy dogrzewać sarnę. Najlepiej promiennikiem ciepła.

Żywienie:

To czym będziemy karmić zwierzęta tego gatunku zależy od ich stanu, wieku i pory roku. Karmienie młodych osobników opisaliśmy w osobnym artykule, dostępnym pod tym linkiem (odnośnik dostępny w późniejszym terminie). Osobniki ciężko chore, które nie podnoszą się i zwracają uwagi na dostępny pokarm (apatia, brak świadomości), powinny być w pierwszym etapie nawadniane. W późniejszym etapie można podać im kaszkę dla niemowląt możliwie jak najbardziej gęstą ale o konsystencji pozwalającej podać podawanie strzykawką. Pokarm powinien być podany na język. Zwierze powinno połknąć. W cięższych stanach koniecznym staję się karmienie sondą. Sarny, które poruszają się o własnych siłach i są w pełni świadome muszą mieć zachowane warunki jak najbardziej naturalne. Poza naturalną roślinnością występującą na łąkach mogą dostawać siano, młode gałązki wierzby, jabłoni itp a także jeżyny. Najważniejsze aby pokarm nie był sfermentowany. Zielonki i siana należy zapewnić pod dostatkiem. Zwierze samo będzie sobie je dozować. Można podać małą ilość jarzyn: marchew, ziemniaki lub jabłek. Należy unikać pokarmów wysokoenergetycznych jak kasza, pszenica, mogą one poważnie rozregulować trawienie i przyczynić się do śmierci zwierzęcia,

Rehabilitacja:

Zdrowe zwierzę przenosimy do większej zagrody. Przez pewien czas przetrzymujemy sarnę w tym czasie bardzo dokładnie ją obserwując. Zagroda powinna mieć  2 metrowe ogrodzenie, o miękkiej siatce. Która w przypadku próby przeskoczenia nie zrani sarny. W zagrodzie powinno być miejsce gdzie mogła by się schronić podczas niesprzyjających warunków. W czasie pobytu sarny na wybiegu, obserwujemy jej zachowanie. Sposób poruszania się, pobierania karmy itp. Tylko sarnę co do której mamy 100% pewność, że sobie poradzi , wypuszczamy do natury, Zarówno u młodych osobników i starych musimy pamiętać o zachowaniu ostrożności w kontaktach z ludźmi. Zbyt częste i, nadmierne okazywanie czułości może sprawić , że sarna nie będzie chciała nas opuścić lub w przypadku powrotu do natury nie poradzi sobie i zginie. Dlatego należy tak podawać pokarm, aby sarna tego nie widziała.

Powrót na wolność:

Starajmy się przetrzymywać zwierzę jak najkrócej. Każdy dzień zwiększa prawdopodobieństwo utracenia przez sarnę niezależności. Na wolność możemy wypuścić tylko osobniki zdrowe i nieoswojone. Największy problem jest z odchowanymi młodymi. Jeżeli podczas odchowu popełniliśmy błędy i zwierzę się oswoiło (szczególnie samce) to nie możemy wypuścić osobnika na wolność. Najlepszym rozwiązaniem jest wypuszczenie sarny stopniowe. Gdy ośrodek znajduję się na terenie wysterowania saren, to otwiera się zagrodę. Przez jakiś czas sarna albo nie opuszcza jej albo powraca na karmienie, Po pewnym czasie opuszcza teren ośrodka. Gdy nie ma takiej możliwości zwierzę do transportu musi być znieczulone.

 

 

 

 


BZ WBK, oddział Przemyśl

27 1500 1634 1216 3005 4390 0000

Ośrodek Rehabilitacji Zwierząt Chronionych

Przekaż nam

KRS 0000313847

Rozlicz przez Internet

Przekaż nam Twój 1%. Bezpłatnie wypełnij i wyślij PIT przez internet w e-pity 2010: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39

Przekaż nam Twój 1%. Bezpłatnie wypełnij i wyślij PIT przez internet w e-pity 2010: PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39